Należałem do ostatniego pokolenia, które świadomym okiem zarejestrowało istnienie „Solidarności”. Liceum rozpocząłem wraz ze stanem wojennym. Dla mnie i dla moich rówieśników było oczywiste, że należy włączyć się w konspirację i jest to forma walki zarówno o prawa człowieka jak i suwerenność Polski.

Niezwykle ważnym frontem wojny był dla nas krzyż. Władze jak mogły podkreślały świeckość szkoły, więc my gdzie mogliśmy nosiliśmy krzyże. W niektórych szkołach uczniowie wieszali krzyże w klasach. Kończyło się to zwykle awanturą a nawet represjami. Udział w Mszach Św. odprawianych przez księdza Popiełuszkę, a po jego śmierci w Mszach za Ojczyznę stał się formą istnienia w normalnym świecie. Byliśmy tam wolni, mówiliśmy tam co chcieliśmy. Na zewnątrz zwykle czekało ZOMO.

Już wtedy widać było, że w Polsce żyją dwa narody. Jeden, przywiązany do tradycji i wolności, solidarny i walczący, drugi, który patrzył na to co robimy ze zdumieniem i zażenowaniem. Oni nie popierali ZOMO i komunistów, oni chcieli jakoś przeżyć i nie zrobić sobie przy tym większych kłopotów. Dla nas „Solidarność” była po to, żeby być wolnym, a krzyż jednoczył ludzi wolnych ale też pozwalał się sprzeciwiać złu. Dla nich wszystko co robiliśmy było przekroczeniem dopuszczalnych granic, niepotrzebną egzaltacją, beznadziejnym oporem.

Nie wiem, która Polska wygrała. Wolne wybory są dla jednych i drugich. Krzyż jest i dla tych, którzy również go nie chcieli. Wraz z wolnością polityczną zabrakło refleksji nad stanem duchowym społeczeństwa, zabrakło oddzielenia tego, co nam wszystkim szkodziło od tego co najbardziej wartościowe.

Wolna Polska zastała nas w kondycji z lat osiemdziesiątych. Patrzymy na siebie i nie potrafimy powiedzieć, czy o to właśnie chodziło, czy mieliśmy na myśli coś innego? Pokolenie „Solidarności” zostawiło następcom testament, by zdecydowali jaka ta Polska ma być. Zostawiło też ważne przesłanie, że nie każda Polska się ostoi. W tej części świata trzeba zachować w sobie gotowość do ofiary. Polska może być wolna tylko wtedy, gdy wolność jest dla nas cenna. Walczyć zaś o nią najlepiej solidarnie.

Tomasz Sakiewicz

redaktor naczelny „Gazety Polskiej”